Forum Aalst Historiek

Vorige vrijdag was er een voorstelling van de stand van zaken wat betreft de planning voor de nieuwe bib / academie voor podiumkunsten voor de erfgoedcel. De voorstelling ging door in het oud hospitaal en werd gevolgd door een bezoek aan de site: de pupillen.
Bedoeling van de stad is op een gedeelte van de vroegere pupillen, met name het gedeelte dat gebruikt werd door de gerechtelijke politie, een geintegreerde bib / academie te bouwen:


het betreft enkel het wit omrande gedeelte, tussen Graanmarkt, Esplanadestraat en Peperstraat.



dit is de ruimte die men denkt voor de toekomst nodig te hebben voor beide functies. Bouwt men hiervoor 2 afzonderlijke gebouwen dan heeft men nadien 2 dure gebouwen die elk 1/3 van de dag benut worden.

Men heeft werkelijk denkwerk gedaan en via 2 tussenstappen ...



waar men hier alle dubbele delen samen brengt



en hier nog een stapje verder gaat, komt men tot het idee beide te integreren



Dit denkt men op deze site te verwezenlijken door een gedeelte te bewaren en het merendeel van de gebouwen af te breken en te vervangen door een nieuwbouw.
Gehouden zou worden: het hoekgebouw Graanmarkt - Esplanadestraat.
In praktijk wordt dit enkel de gevels gebruiken want de vloeren kunnen geen belasting als bibliotheek of klaslokalen dragen.



Alle rode gedeelten worden dus afgebroken, het zwarte wordt behouden en de "ovaal" wordt nieuwbouw.
Hiervan bestaan nog geen architectenplannen, enkel een serie "vlekkenplannen".



men kan zich best deze nieuwbouw voorstellen als een atrium, dat aanleunt tegen de bewaarde bouw, en gans overdekt wordt in glas, vergelijkbaar met het Vlaams parlement in Brussel. De grijze" banaan" op deze schets wordt de verbinding tussen de verdiepen.
Er worden ruimtes ingebouwd die zowel kunnen dienen voor opvoeringen als om voor verenigingen voordrachten enzomeer te organiseren.
Verder wordt er aan gedacht om een paar zaken in de kijker te zetten, in de eerste plaats Dirk Martens en de drukpers, die nu in het museum staat, naar hier te brengen, verder de Zwartzusters, waarvan het klooster zich hier bevond als de Pupillenschool die zich hier bevond vanaf 1860.
Verder wordt de vroegere Peperstraat die omwille van de kazerne onderbroken werd, terug opengesteld (enkel voor fietsers en voetgangers).
de Bib krijgt drie ingangen, de Graanmarkt, de Esplanadestraat en de Peperstraat.

Bij dit ontwerp wordt ook de vroegere turnzaal afgebroken.



de turnzaal is het gebouw links op deze foto, geschonden door het dichtmetselen van een toegaan en het aanbrengen van een raam maar makkelijk terug in de oorspronkelijke toestand te brengen.
Vrijwel de ganse erfgoedgroep was unaniem dat dit gebouw moet behouden worden, het is een typisch voorbeeld van de architectuur van rond 1900 waar het gebruik van voor die tijd nieuwe materialen: gietijzer en staal, gebruikt wordt, vrijwel uniek in Aalst.

Bij het bezoek van de gebouwen viel op dat er van de oorspronkelijke inrichting niets meer over is, zelfs de oorspronkelijke hoogte van de vertrekken is door het aanbrengen van twee opeenvolgende valse plafonds zo een kleine 1.5 meter naar beneden gebracht. Gen enkel probleem hier om enkel de gevels te bewaren.
Misschien 1 te bewaren object is de kader met de manschappen per afdeling: ietwat lugubere indeling is de inspecteur Kerkhofs die in de Moordbrigade werkt. Weer een bewijs dat de werkelijkheid dikwijls de verbeelding overtreft.

Typisch voor Aalst, dat er opnieuw enkele mooie oude karaktervolle gevels gaan verdwijnen...en glaspartijen komen er in de plaats ...men leert nooit uit het verleden blijkbaar...

stephane

Er is wel nog geen enkele beslissing genomen, het historisch onderzoek naar de waarde der betrokken gebouwen (bv. de turnzaal) moet nog aanvangen, de adviezen van de betrokken adviesorganen alsook van de dienst Erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap (voorheen Monumenten en Landschappen) moeten nog geformuleerd worden...
Het hoofdgebouw (bâtiment du cadre) is in ongeveer 1880 ontworpen ter vervanging van het voormalige Zwarte Zustersklooster.
Ter overweging: de combinatie van de oude gevels met hedendaagse architectuur (glaspartijen...) hoeft niet per se negatief te zijn, een dynamiek tussen oud en nieuw kan zeer verrijkend zijn.

Vandaag in het documentatiecentrum van het Koninklijk Legermuseum eens geïnformeerd naar bouwplannen van de Pupillenschool in Aalst. Op het eerste zicht zijn er in dit centrum geen plannen van de Pupillenschool in bewaring. Deze zouden zich eerder in het Rijksarchief van Beveren bevinden, meer bepaald in het “Archief van de militaire gevangenis te Aalst 1825-1859” (Militaire strafinrichting 1825-1859, inventarisnr. 133)

Er eerst nu aan gedacht dat er reed een brochure uitgegeven was: Rijksadministratiecentrum Pupillen Aalst, renovatiewerken 1969-1988"
Hierin is de ganse geschiedenis weergegeven.
Hieruit: tot de Franse revolutie was hier het klooster der Zwarte Zusters, aan de hoek met de Esplanadestraat, gescheiden door de Peperstraat van het klooster der paters Kapucienen welke op de tegenoverliggende Graanmarkt hun kerk en begraafplaats hadden.
In 1798 werden beide orden opgeheven en de kloosters onteigend.
Het klooster van de Kapucijnen werd omgebouwd tot gevangenis, later tot militaire gevangenis (1825).
Omwille van dit militaire werd het Peperstraatje rond 1830 omgeleid naar de Esplanadestraat.
In 1859 wordt de militaire gevangenis gesloten en in 1860 wordt er een school voor soldatenkinderen opgericht "Ecole des enfants de troupe", in 1883 hernoemd tot "Ecole des Pupilles de l' Armée.
Het gebouw aan de Peperstraat werd in 1880-81 opgericht als paardestallen en magazijn. later omgevormd tot speelzaal en wapenzaal, klassen voor het atheneum (1938), magazijnen (1948), kantine + kapel op de verdieping, refter en keuken, burelen van het ministerie van financiën en later van de gerechtelijke politie.
In 1884-1886 wordt het hoekgebouw opgericht als ziekenzaal met verblijf voor de onderofficieren op de verdiepingen, klassen atheneum (1938), terug ziekenzaal (brancardiers), lokalen burgerlijke bescherming en vanaf 1966 de gerechtelijke politie.
De turnzaal die werd in 1907 gebouwd, gebruikt als klassen, magazijnen, cinemazaal en burelen gerechtelijke politie

Blijkbaar blijft iedereen vasthouden aan de hardnekkige en onjuiste bewering dat het Kapucienenklooster op het Pupillencomplex stond.

Het kloostergebouw, kerk en begraafplaats bevonden zich ooit op de huidige Graanmarkt op de plaats van het Atheneum.

De site rechtover het oorlogsmonument:
hier stond er een woning eigendom van de Aalsterse jezuieten, het pand werd in 1768 door het landsbestuur aangekocht voor de som van 10.000 gulden. Men plande daar de bouw van een stoeterij, de plannen werden opgemaakt door Malfeson, directeur der provinciale werken. 10 jaar later werd dit project afgeblazen en in 1784 werd dan beslist om hier een gevangenis voor mannen en vrouwen te bouwen. De toelating voor de bouw gebeurde op 16 juni 1784 en Pieter De Somer werd aangesteld als architect.

Deze gevangenis bestond uit een gesloten vierkantige blok rond een kleine binnenkoer, het gebouw kent één bouwlaag onder dak.

Deze landsgevangenis bleef in gebruik tot na de Franse Revolutie als districtgevangenis. In een verbouwde toestand fungeerde ze als militaire gevangenis van 1825 tot 1859. Ze bood plaats aan 200 gevangenen. Nadien is ze afgebroken om plaats te maken voor het huidige kazerne gebouw.

bron: Architectuur van de verlichting

stephane

Hierbij alvast een zicht op het kadergebouw uit 1884. De turnzaal uit 1907 stond er nog niet. De kerktoren van St-Jozefs is nog niet afgewerkt. Merk ook de tweelinghuizen aan het begin der A. Liènartstraat, spijtig genoeg jaren geleden na verwaarlozing gesloopt.
Meer oude foto's van de site volgen!

Herinnering: bezoek aan het Pupillencomplex

Zoals in onze vorige Mededelingen al aangekondigd kunnen leden en sympathisanten van de V.VAK op 14 maart 2015 een bezoek brengen aan de gebouwen van de Pupillen. Stadsambtenaren zullen de bestemmingsplannen toelichten. De stedelijke overheid wil een nieuwe bibliotheek en de Stadsacademie hier onderbrengen na de nodige renovatiewerken en verbouwingen. Wie bekommerd is om de toekomst van het Aalsterse bouwpatrimonium krijgt nu de kans om zich ter plekke te laten informeren over de intenties van de overheid. We komen om 15u samen aan de grote ingangspoort aan de Graanmarkt.

door:
VVAK (Vereniging voor Aalsters Kultuurschoon)

bron: facebook 03/03/2015

stephane

Zoals beloofd een aantal oude zichtkaarten van de site waar de bib voorzien is.
Binnenzicht van de turnzaal (Esplanadestraat):


De binnenplaats met het verdwenen toilettenblok, achteraan de turnzaal, rechts het officierengebouw en links het witgekalkte nutsgebouw:


De achtergevel van het hoekgebouw:

Het gebouw langs de Peperrstraat, tegen het hoofdgebouw van de Graanmarkt aangebouwd. Hierin was de keuken gevestigd, op de bovenste verdieping onder andere de wapenzaal (oefenzaal) .Op de voorgrond oefenende pupillen: