Jezuietenmolen te Nieuwerkerken

Alles over wind- en watermolens

Moderators: Alostum, janlouies, david

Gebruikersavatar
Alostum
Site Admin
Berichten: 11416
Lid geworden op: 14 Mei 2014, 15:27
Locatie: Aalst

Jezuietenmolen te Nieuwerkerken

Berichtdoor Alostum » 10 Jun 2014, 22:14

Geplaatst: 25 Aug 2010 07:29 pm
esja schreef:tekst van "Molenecho's"

Afbeelding

Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding


Gebruikersavatar
Alostum
Site Admin
Berichten: 11416
Lid geworden op: 14 Mei 2014, 15:27
Locatie: Aalst

Re: Jezuietenmolen te Nieuwerkerken

Berichtdoor Alostum » 10 Jun 2014, 22:17

Geplaatst: 25 Aug 2010 07:32 pm
esja schreef:foto's van deze molen in Nieuwerkerken

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

dezelfde molen in 1962 in Mere:

Afbeelding


Gebruikersavatar
Alostum
Site Admin
Berichten: 11416
Lid geworden op: 14 Mei 2014, 15:27
Locatie: Aalst

Re: Jezuietenmolen te Nieuwerkerken

Berichtdoor Alostum » 10 Jun 2014, 22:19

Geplaatst: 25 Aug 2010 10:36 pm
quote="esja"]nogmaals eenzelfde zicht maar een andere uitgever:

Afbeelding

[/quote]

Gebruikersavatar
Alostum
Site Admin
Berichten: 11416
Lid geworden op: 14 Mei 2014, 15:27
Locatie: Aalst

Re: Jezuietenmolen te Nieuwerkerken

Berichtdoor Alostum » 10 Jun 2014, 22:20

Geplaatst: 14 Apr 2011 11:10 pm
Jerommeke schreef:Ik was aanwezig tijdens de inhuldiging van de gerestaureerde molen op 3 juni 2006.
Enkele foto's genomen tijdens deze inhuldiging.
Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

De molen werd verpacht aan vele molenaars waarvan er nog verscheidene namen zijn terug te vinden in de balken langs de binnenzijde van de molen.
Ook was het de gewoonte om een jaarschrift aan te brengen bij een belangrijke gebeurtenis.
De molenaar J. De Backer liet in 1766 bij het plaatsen van een tweede ijzerbalk dit feit vereeuwigen door de volgende tekst in de balk te laten aanbrengen.

Doet eLCk U VVerCk, Ik 't Myn --- JD baCker VVoU My aLsoo steLLen.
De hoofdletters zijn Romeinse cijfers en geven, na optelling, per zin het jaartal 1766.

Gebruikersavatar
Alostum
Site Admin
Berichten: 11416
Lid geworden op: 14 Mei 2014, 15:27
Locatie: Aalst

Re: Jezuietenmolen te Nieuwerkerken

Berichtdoor Alostum » 10 Jun 2014, 22:21

Geplaatst: 15 Apr 2011 06:04 pm
Jerommeke schreef:Een paar wetenswaardigheden over windmolens.

Afbeelding

Aan de stilstand van de wieken kon men zien in welke toestand de molen of molenaarsfamilie verkeerde.
1. Ruststand: zondag, geen graan, te weinig wind, molenstenen worden geslepen.
2. Vreugdestand: feest o.a. huwelijk in dorp of familie.
3. Rouwstand: sterfgeval in dorp of familie.
4. Geboortestand: geboorte in dorp of familie.
In sommige dorpen bestonden er afgesproken standen van de wieken om tijdens de oorlog bepaalde signalen aan de bevolking door te geven.

Windmolens draaien met de wieken tegen de wijzers van de klok in, als men voor de molen met het gezicht naar de wieken staat, omdat bij een ruimende wind de molen dan langer goed blijft draaien.
Op het noordelijke halfrond is de wind dikwijls ruimend, hij waait of draait dus in wijzerzin.


Volgende tekst, gemaakt door Johan De Punt, komt uit de brochure uitgegeven door de Heemkundige kring Erpe-Mere naar aanleiding van de Molenfeesten in 2006.

De molen is een staakmolen van het type driezolder.
Het merendeel der windmolens heeft slechts twee zolders, een meelzolder en een steenzolder.
Een driezolder heeft een extra zolder onder de meelzolder, in dit geval voor de plaatsing van een builinstallatie.
De molen staat op een staak. Deze wordt geschoord door vier paar schuine balken.
De buitenste schuine balk noemt men de meesterband, de binnenste de okselband.
De schoren zitten bovenaan vast in een stel in elkaar gewerkte balken, de zetel.
Onderaan steunen de schoren op de kruisplaten, deze zijn normaal in eik. De kruisplaten rusten op blokken, de teerlingblokken. Onder deze blokken staan de vier teerlingen.
Het geheel van staak, steekbanden, kruisplaten, teerlingblokken en teerlingen noemt men het staande werk, alle overige onderdelen behoren tot het gaande werk.
Het molenkot heeft een hoogte van 7,04 m en is daarmee de hoogste molen van de provincie.
Het is verder 5,8 m diep en 3,86 m breed. Op de staak rust de zwaarste balk, de steenbalk. Deze wordt echter nog ondersteund door een geprofileerde balk, de brasem.
Het molenkot heeft vier zijden die men de weeg noemt.
De toegangsdeur zit in de voorweeg. Links van de voorweeg zit de steenweeg, de zijde waar de stenen recht staan wanneer ze in de molen worden getrokken.
Rechts van de voorweeg zit de vangweeg, de zijde waar zich de vanginstallatie bevindt. Achteraan, langs de kant van de wieken zit de windweeg.
Op de steenbalk bevinden zich twee balken die zich in de vangweeg en steenweeg bevinden.
Het zijn de middenlijsten en zijn uit één eik gezaagd en geplaatst met het hart naar buiten.
Op de vier uiteinden der middenlijsten hebben we hoekstijlen zodat er tenslotte een rechthoekig gebouw ontstaat uit vier stijlen, onderling verbonden door verscheiden balken.
De trap geeft toegang tot de middelste zolder, de meelzolder, waar de graanzakken toekomen en gewogen worden om dan verder te gaan naar de bovenliggende zolder.
In de vloer zit een luik dat toegang geeft tot de onderliggende zolder, ook de hel genoemd.
De ruimte wordt grotendeels ingenomen door een builinstallatie. In een lange kast zit een trommel met zeefdoek. De trommel draait door middel van riemen en windkracht.
Het meel wordt bovenaan in een koker gestort en wordt dan in verschillende fijnheden gezeefd.
Een kleine trap geeft toegang tot de steenzolder, hier bevinden zich drie koppels stenen, deze stenen zijn zodanig gescherpt dat ze geschikt zijn voor het malen van rogge, tarwe en gerst.
De molenstenen bestaan per koppel uit een loper (bovenste) en ligger (onderste) steen.
De loper wordt aangedreven door een smeedijzeren klauwijzer, Dit ijzer grijpt met klauwen in de rijn. Deze rijn zit vast in de loper.
Wanneer het klauwijzer draait neemt het de rijn mee en draait de loper. Bovenaan draait het klauwijzer in een gekromde balk, de ijzerbalk.
Op het klauwijzer zit een rondsel dat bestaat uit twee schijven (in olm) waartussen verticale spillen zijn ingewerkt.
Per rondsel zijn er een ander aantal spillen. Het rondsel werkt in de kammen van de wielen.
Voor drie koppels stenen zijn er drie wielen nodig, het voorwiel, vangwiel en derde wiel. Ook de wielen hebben verschillende aantallen kammen.
De verhouding kammen en spillen noemt de overbrenging.
Deze wielen kunnen slechts door echte vakmensen gemaakt worden. De schijven en maanstukken zijn in olm, de armen in eik, de kammen in beuk of acacia.
Het middelste wiel is het vangwiel, rond dit wiel is een metalen plaat gespannen, de vangplaat.
Deze plaat wordt bewogen door de vangbalk die op zijn beurt wordt bewogen door het vangtouw en laat toe de molen te laten draaien of stilstaan.
Om de wrijving op te vangen is de buitenzijde van het vangwiel bezet met plankjes in wilgenhout.
Boven de molenstenen zit de installatie om het graan op te slaan (graanbak), om het graan naar het kropgat te laten glijden (schuddebak) en om de schuddebak te regelen (peeskoorde).
Rond de stenen zit een populieren steenkist dat belet dat het meel op de grond valt.
De loper begeleidt het meel naar de goot waarlangs het in de zakken terechtkomt.
Op deze zolder zit hoog in de nok een kleine as met een klein wiel (varkenswiel).
Wanneer deze as al draaiend wordt opgelicht draait dit kleine wiel in het vangwiel waardoor zich een touw opwindt waarmee de zakken kunnen worden opgetrokken.
De wieken bestaan uit geklinknagelde ijzeren kokers. Door deze kokers zitten de eiken hekstokken waarop de zoomlatten bevestigd zijn.
Op deze wieken zitten de zeildoeken die alleen bij weinig wind worden ontrold.
De wieken kunnen afhankelijk van de windkracht verschillende standen aannemen.
Tegenover het hekwerk zit het wiekprofiel, genoemd naar zijn uitvinder Van Bussel, dat zorgt dat het wiekenkruis toch in beweging kan komen met zeer weinig wind.
Om te kunnen remmen zitten er in het profiel remkleppen.
De molen moet steeds in de wind staan. Dit gebeurt door middel van een kruilier die zich onderaan de trap bevindt.
Een ketting, rond één der kruipalen, wordt opgewonden zodat de molen in een bepaalde richting kan gedraaid worden.


Terug naar “Molens”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast

Advertentie