Herman De Vos

Moderators: Alostum, janlouies, david

stephane
Berichten: 1350
Lid geworden op: 14 Mei 2014, 21:32

Herman De Vos

Berichtdoor stephane » 04 Jan 2017, 10:02

Aalst eert Herman De Vos met een eigen straat.
Flamingant en onderwijzer Herman De Vos krijgt een straat in Aalst. De man wordt zo 72 jaar na zijn moord geëerd voor zijn inzet voor de organisatie ‘Vlaamsche Kinderzegen’. “Ik ben blij dat we deze man een postuum eerbetoon kunnen geven”, zegt schepen Mia De Brouwer (N-VA).
Herman De Vos (°1897) werd in 1944 vermoord door een commando van de Witte Brigades. Zijn enige misdaad was een sterk flamingantisch engagement. Hij was op het moment van zijn executie al twee jaar geen lid meer van het Vlaams Nationaal Verbond (VNV).
De Vos was onderwijzer, vader van een zeer kroostrijk gezin en algemeen secretaris van de gezinsbond ‘Vlaamsche Kinderzegen’. Deze organisatie was sterk geworteld in het Daensisme en wou een Vlaamsgezind alternatief zijn voor de francofone ‘Bond van Kroostrijke Gezinnen’.
“We eren Herman De Vos omwille van zijn inzet voor Aalsterse gezinnen”, zegt schepen Mia. “Tijdens de bezetting heeft hij veel gedaan om gezinnen te helpen om de ontberingen van de oorlog te doorstaan. Het is mooi dat Aalst deze man een eerbewijs gunt, ondanks sommige pogingen om De Vos postuum zwart te maken”.

bron: Facebook: Onze Aalst, meer wijk, samen stad
04.01.2017
Stephane - stephanedp@hotmail.com - Aalst

Gebruikersavatar
Alostum
Site Admin
Berichten: 11485
Lid geworden op: 14 Mei 2014, 15:27
Locatie: Aalst

Re: Herman De Vos

Berichtdoor Alostum » 04 Jan 2017, 14:36

Normaal gezien vraagt de gemeenteraadcommissie advies aan de sectorale deelraad cultureel erfgoed (waar Forum Aalst Historiek ook deel van uitmaakt) bij het toekennen van een nieuwe straatnaam. Dit gebeurde ook voor deze nieuwe straat aan de Geraardsbergsestraat. Het voorstel van de GR commissie was om Herman De Vos te eren met een straatnaam. De deelraad was unaniem van oordeel dat de heer Herman De Vos een te controversiële figuur is om een straatnaam aan toe te kennen en adviseerde om de naam ‘De Rivostraat’ te gebruiken. De GR commissie ging in eerste instantie akkoord maar op een latere commissie was hun voorstel om de straat toch te noemen naar Herman De Vos ‘Meester De Vosstraat’.

tandwiel
Berichten: 131
Lid geworden op: 05 Jun 2014, 19:03

Re: Herman De Vos

Berichtdoor tandwiel » 07 Jan 2017, 02:21

Alostum schreef:Normaal gezien vraagt de gemeenteraadcommissie advies aan de sectorale deelraad cultureel erfgoed (waar Forum Aalst Historiek ook deel van uitmaakt) bij het toekennen van een nieuwe straatnaam. Dit gebeurde ook voor deze nieuwe straat aan de Geraardsbergsestraat. Het voorstel van de GR commissie was om Herman De Vos te eren met een straatnaam. De deelraad was unaniem van oordeel dat de heer Herman De Vos een te controversiële figuur is om een straatnaam aan toe te kennen en adviseerde om de naam ‘De Rivostraat’ te gebruiken. De GR commissie ging in eerste instantie akkoord maar op een latere commissie was hun voorstel om de straat toch te noemen naar Herman De Vos ‘Meester De Vosstraat’.


Blijkbaar zijn er nog steeds mensen die heimwee hebben naar de tijden van 72 jaar geleden, toen het schorriemorrie en het krapuul over de straten heerste! Van controverse aanwakkeren gesproken, kon dit unanieme signaal tellen.

woutervdsp
Berichten: 3
Lid geworden op: 05 Mar 2017, 17:09

Re: Herman De Vos

Berichtdoor woutervdsp » 05 Mar 2017, 19:33

Beste Tandwiel,
welk schorremorrie bedoel je? Het wordt misschien stilaan tijd om deze periode en deze thematiek met de nodige nuance te benaderen. De waarheid is meestal niet zo zwart-wit als sommigen het graag voorstellen. Het waren moeilijke tijden, die hopelijk nooit terugkomen, en aan beide zijden zijn dingen gebeurd die we nu met verbazing vaststellen.
Mvg,
Woutervdsp.

woutervdsp
Berichten: 3
Lid geworden op: 05 Mar 2017, 17:09

Re: Herman De Vos

Berichtdoor woutervdsp » 21 Dec 2017, 19:03

Meester Herman De Vos (° 1897 te Geraardsbergen) was onderwijzer aan het Sint-Maarteninstituut (achtste leerjaar) vanaf 1921. Hij woonde op de Asserendries en was vader van een kroostrijk gezin, nl. 11 kinderen (1). Hij kwam naar school met paard en koets, reed via de witte poort op het Esplanadeplein binnen en stalde het paard achter blok 500 (nu speelplaats lagere school). Hij moet een sterke persoonlijkheid geweest zijn. Zo richtte hij zich in 1937 met assertieve bewoordingen tot bisschop Mgr. H. Coppieters om een bisschoppelijke vergoeding voor het lekenpersoneel in de bisschoppelijke colleges om te vormen zodat de onderwijzers met een groot gezin er meer voordeel zouden bij hebben dan de “jonggezellen”. In 1941 eiste hij bij de diocesane hoofdopzichter, C. Quintelier, op dezelfde assertieve manier een betrekking in het SMI op voor zijn zoon die zijn studies voor onderwijzer nog niet helemaal had afgerond… In het begin van WO II verving hij directeur R. Sabot als waarnemend schoolhoofd. In die periode hield hij een causerie voor de radio over het “kristelijk huwelijk”. Hij nam in de jaren 30 een anti-militaristisch standpunt in over de verlenging van de dienstplicht en stuurde aan op een neutraliteitspolitiek.
Naast overtuigd katholiek was hij ook een fervente Flamingant. Zo was hij actief lid van het VNV, het Vlaams Nationaal Verbond. Maar in 1942 gaf hij zijn ontslag uit onvrede met de gang van zaken. Het VNV was het pad van de collaboratie ingeslagen om de Vlaamse verzuchtingen met Duitse steun te kunnen realiseren, maar werd alsmaar meer in het nazistisch moeras meegezogen (2). Als secretaris zette hij zich ook in voor Vlaamsche Kinderzegen. Dit was de tegenhanger van de unitaire Bond van Kroostrijke Gezinnen en sterk geworteld in de Daensistische beweging. Tijdens WO II kreeg VKZ door de Duitse bezetter een voorkeursbehandeling in vergelijking met de unitaire Bond. Meester De Vos was iemand die zich actief inzette voor zijn medemens. Zo was hij wijkleider van de Organisatie der Zelfbescherming en secretaris van de plaatselijke afdeling van Winterhulp. Diverse plaatselijke personaliteiten zoals baron Moyersoen, deken Reynaert, superior Verbraeken, … steunden deze organisatie, die via voedselbedeling de penibele situatie van de bevolking en van de kinderen tijdens de bezetting een beetje probeerde te verlichten. Zo konden de leerlingen tijdens de speeltijd genieten van vitaminen-, soep-, vis- of broodbedelingen (3).

Moord en martelaarschap
Herman De Vos werd 2 weken na de bevrijding, op 13 september 1944, vermoord door een commando van de Witte Brigades, meer bepaald door leden van het linkse Onafhankelijkheidsfront.
Begin september was hij opgepakt door het Verzet en opgesloten in “de Pupillen” op de Graanmarkt wegens zijn lidmaatschap van het VNV en dus collaboratie met de bezetter. Van daar werd hij overgebracht naar de gevangenis van Dendermonde, waar hij verhoord werd door procureur Rommel. Deze achtte zijn schuld echter te gering en stelde hem derhalve in vrijheid op 12/9/1944.
SMI-Directeur Verbraeken verklaarde dat H. De Vos bij zijn weten nooit laakbare daden had gesteld, dat hij zich, evenals voor de oorlog, bezorgd had getoond voor de kroostrijke gezinnen en dat hij voor de oorlog als zeer Vlaamsgezind en christelijk bekend stond. Een oud-collega getuigde dat hij leerlingen die het thuis moeilijk hadden ’s middags in de klas vaak één van zijn boterhammen gaf.
Die vrijspraak was niet naar de zin van sommige verzetslieden die de gerechtelijke autoriteiten te laks vonden en het recht in eigen handen wouden nemen. Zij betichtten hem ervan gehandeld te hebben uit winstbejag en 2 verzetslieden te hebben verklikt.
Volgens oud-onderwijzers pochte meester De Vos nogal met zijn vrijlating en sloeg hij de raad van zijn vrienden in de wind om niet thuis te overnachten.
In de nacht van 13 september belde een groepje weerstanders (de zgn. Vliegende Witte Brigade) bij hem thuis aan. Toen de oudste zoon opende had het commando bijna hem meegenomen… Ze namen Herman De Vos mee onder het voorwendsel dat er nog enkele ophelderingen dienden verstrekt te worden aan de lokale overheden. Ze voerden hem echter mee richting Haaltert. ’s Anderendaags vond men zijn lichaam met kogels doorboord terug aan de kerkhofmuur van Haaltert.
Herman De Vos had de pech dat de weerstanders Jozef Van Overstraeten (4), tevens flamingant en in hun ogen ook landverrader door collaboratie met de nazibezetters (en in WO I reeds Aktivist), niet thuis hadden aangetroffen…
“De Gazet van Aalst” bestempelde deze laffe moord op meester De Vos als een onvergeeflijke schanddaad. De bevolking was geschokt toen ze dit drama vernam. “Een man die valselijk werd beschuldigd, wiens daden geschiedden uit menslievendheid en niet uit winstbejag, zoals zijn vijanden graag wilden geloven, was zo het eerste slachtoffer geworden van de repressie in het St.-Maarteninstituut” (5).
Naar aanleiding van de toekenning van de straatnaam verklaarde schepen Mia De Brouwer (NVA) in 2017: “We eren Herman De Vos omwille van zijn inzet voor Aalsterse gezinnen. Tijdens de bezetting heeft hij veel gedaan om gezinnen te helpen om de ontberingen van de oorlog te doorstaan. Het is mooi dat Aalst deze man een eerbewijs gunt, ondanks sommige pogingen om De Vos postuum zwart te maken. Zijn enige misdaad was een sterk flamingantisch engagement”.

Gerechtigheid …
Het gerechtelijk onderzoek naar de daders van de moord leidde aanvankelijk tot geen resultaat. Pas na de moord op schepen Pierre Cornelis in mei 1945, eveneens gepleegd door een deel van het verzet (de zgn. bende van Louis Pistool), kwam er schot in de zaak. De 7 daders van de moord op meester De Vos verschenen pas in dec. 1948 voor het Oost-Vlaams Assisenhof te Gent. Tijdens het proces probeerden ze de verantwoordelijkheid van de moord op een andere af te wentelen. De rechter oordeelde dat de hoofdverantwoordelijkheid bij Leon Bocken lag en veroordeelde hem tot 10 jaar hechtenis. Lodewijk De Wilde, Raymond De Bom en H. Van Rentergem werden tot 7 jaar opsluiting veroordeeld. Twee andere beschuldigden werden vrijgesproken. Matthys J., die in 1947 naar Canada was uitgeweken, kreeg op 2/10/1950 nog een gevangenisstraf van 7 jaar (6).

Alleen al om het stereotype zwart-wit denken te doorbreken en aan te tonen dat “de goeie” ook minder goede dingen gedaan hebben en de zgn. “slechte “ ook goeie dingen, is zo een straatnaam op zijn plaats … Een goed pleidooi ook voor de rechtstaat met de scheiding der machten, die we vandaag in Vlaanderen als de evidentie zelve ervaren. Actuele parallellen met regio’s als Irak, Syrië, maar zelfs Turkije en Rusland, liggen voor het rapen… Spijtig dat deze historische context niet kan toegevoegd worden onder het straatnaambord van de zijstraat van de Geraardbergsestraat.

(1)In 1944 variërend tussen 5 en 20 jaar. Elders maakt J. Ghysens melding van 9 en 13 kinderen (o.a. Aalst 1940-44. Een stad onder Duitse bezetting, p. 234) …
(2) Bij de epuratie werd door de inspecteurs van het Lager Onderwijs 1 maand schorsing voorgesteld voor zij die lid waren van het VNV tot begin 1942.
(3) G. VAN BOCKSTAELE. Het Sint-Maarteninstituut 1881-1980, p. 139-140. W. VAN DER SPIEGEL. (On)schuld en boete: collaboratie, repressie en epuratie in twee katholieke basisscholen te Aalst (1940-1962). – Het Land van Aalst, jrg. LIII, 2001, nr. 2, p. 104. Art. De Vos Herman. -De Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse Bewegin, p.
(4) Jozef Van Overstraeten (°1896, + 1986). Tijdens WO I was hij actief als Aktivist, waardoor hij in 1918 enkele dagen in de gevangenis vloog en zijn ambt als leraar in Sint-Truiden verloor. In 1920 werd hij aangesteld als leraar Nederlands in de rijksmiddelbare school in Aalst. Hij werkte mee aan het VTB-blad "Toerisme" waarvan hij in 1929 hoofdredacteur werd. In 1927 werd hij ondervoorzitter van de VTB, in 1931 secretaris en in 1933 afgevaardigd beheerder. Zijn zoon Toon was als 17-jarige vrijwilliger voor het Vlaams Legioen naar het Oostfront getrokken om te vechten tegen het bolsjevisme. Hij was in de jaren ’80 VU-senator.
(5) G. VAN BOCKSTAELE. Het Sint-Maarteninstituut 1881-1980, p. 140.
(6) J. GHYSEN. De Duitse bezetting te Aalst, 1940-44, p. 107 – 110.


Terug naar “Aalst een belegerde stad”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 6 gasten

Advertentie